Tagarchief: kunstwerk

Stevig staan ook bij tegenslag

Metafoor van 4 stoelpoten

Op twee stoelpoten hou je het nog even vol

Van een arts leerde ik de mooie metafoor van de 4 stoelpoten. Iedere poot staat voor een belangrijk onderdeel in je leven; werk, relatie, ontspanning en zingeving. In de ideale situatie staan alle 4 stoelpoten stevig op de grond en zit je stabiel. Er zijn ook hele goede stoelen met 3 poten waarop je stabiel kunt zitten.
Op 2 stoelpoten wordt het moeilijker, het vergt enige oefening, dan kun je erop zitten, maar dat moet niet te lang duren. Dus tijd om in actie te komen om je missende stoelpo(o)t(en) weer eens goed te onderhouden, zodat je op termijn weer stabiel kunt zitten. Op 1 stoelpoot zijn je problemen nog nijpender, dat hou je niet lang vol, het is tijd voor directe actie en het nemen van maatregelen.
Een coach kan je helpen om je missende stoelpoten weer op orde te krijgen, zodat je weer stabiel op je stoel kunt zitten en genieten van het leven.
IMG_3528Aan deze metafoor moet ik ook denken als ik dit beeld van Anna Hulzink, met de titel ‘Balans’, bekijk in mijn kamer. Haar benen zijn stevig en lang, niet geheel in verhouding met de rest van het lichaam, waardoor ze zelfs op één been nog stevig en helemaal in balans staat. Een prachtig beeld dat me eraan herinnert om ook bij tegenslagen stevig te blijven staan. Dat gaat niet vanzelf, dat kost zelfreflectie en jezelf blijven ontwikkelen.

Inspirerend hierbij zijn de grote voorbeelden uit de geschiedenis, mensen die voor hetere vuren hebben gestaan en zich niet lieten kisten, maar stevig overeind bleven staan bij tegenslagen. Zo is het beeld van de zogenoemde ‘Tank man’ bij ons allemaal op het netvlies gegrift.

IMG_3530We hebben echter alleen de achterkant van de student gezien, de Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo heeft dit vraagstuk onderzocht voor zijn kunstwerk ‘Tank man’. Dit resulteerde in een metershoog beeld en een leger van 500 Tankmannetjes dat in 2013 tentoon is gesteld in de Rabo Kunstzone. De kunstenaar geeft de student daarmee een gezicht en een identiteit.

 

 

Dit is mijn exemplaar uit het leger van 500 Tankmannetjes dat stevig op mijn bureau staat en me inspireert tot grote daden in mijn eigen microkosmos.

Kunst – Stripboeken als kunstwerk

Stripboeken waren verboden gebied toen ik jong was. De verbeelding moest gestimuleerd worden en van al die plaatjes werd je maar lui. Boeken lezen, dat was het credo! Met familie in het onderwijs kreeg ik dus voor elke verjaardag mooie boeken. Nu ben ik dol op het lezen van boeken, maar ik ben nog gekker op boeken met plaatjes, mijn boekenkast staat er vol mee, in allerlei vormen en maten. Speciale stripboeken zijn daar een onderdeeltje van. Over het algemeen worden stripboeken gezien als snack-leesvoer, maar dat kan ook anders. Brecht Evens en Chris Ware maken van hun stripboeken een waar kunstwerk. Extra mooi is dat zij ons daarmee een spiegel voorhouden.

Stripboeken van Brecht Evens

Stripboeken van Brecht Evens

In de stripboeken van Brecht Evens  geen rechttoe-rechtaan plaatjes met op elke pagina weer hetzelfde patroon, maar een vorm die op elke bladzijde weer anders is passend bij het verhaal. De verhalen in beide boeken zijn lachwekkend en triest tegelijk, in een surreëel decor worden maar al te menselijke trekjes getoond. Veelal herkenbare, gênante en pijnlijke situaties zoals de eenzaamheid in een groep en groepsgedrag rond een charismatisch persoon. Dit alles brengt hij zwierig in beeld met prachtige kleuren die van de bladzijden af spatten. Ook de kleine gebaren zijn fenomenaal in beeld gebracht, dit is kunst én vakmanschap.

'Building Stories' van Chris Ware

‘Building Stories’ van Chris Ware

Totaal anders op het eerste gezicht, is de graphic novel ‘Building Stories’ van Chris Ware. Hier zien we de klare lijn en het begrip grafisch is hier ook heel letterlijk te bewonderen in allerlei grafische schema’s.
We volgen een heel leven van een vrouw met als bijfiguren het pand waarin zij leeft, haar vriend en een bijenstelletje. Dit alles is niet uitgewerkt in één boek, maar in een doos vol stripboeken in diverse vormen, waarvan je de volgorde van lezen zelf moet bepalen.
Ook zijn boek ‘Jimmy Corrigan, de slimste jongen ter wereld’ over drie generaties eenzame en onzekere mannen is een aanrader.

 
De overeenkomst èn de charme van beide boeken is dat ze hele kleine doodgewone menselijke zaken de revue laten passeren in ongelofelijke vormen, ieder met een geheel eigen twist! Elke bladzijde is een prachtig schilderij, deze boeken zijn een genot voor het oog en de filosofische inhoud zet je aan het denken.

Kunst – Bemoedigend 2

In mijn werkkamer staat een kaart voor het raam van een fragment uit de film
‘Nummer acht – Everything is going to be alright’ van Guido van der Werve uit 2007.
Zonder het beeld is deze tekst natuurlijk al bemoedigend, maar de film verdriedubbeld dat effect nog eens extra.

Fragment van 'Nummer 8 - Everything is going to be alright' - 2007 - Guido van der Werve

Fragment uit film van Guido van der Werve uit 2007 ‘Nummer 8 – Everything is going to be alright’

In de film zien en horen we een enorme ijsbreker door het ijs op ons afkomen in een verder leeg en wit landschap.
De horizon is nauwelijks waar te nemen doordat de lucht slechts een iets blauwere gloed heeft dan de ijslaag waar het schip doorheen klieft. En dan zien we voor het opruiende ijs een kleine persoon op zijn gemak voortkuieren. De ijsbreker vaart stug door en de man wandelt rustig verder, ondanks dat gigantische gevaarte achter hem blijft hij rustig en onverstoorbaar zijn eigen tempo lopen, hij laat zich niet van de wijs brengen, ‘everything is going to be alright’!
Ik ervaar dit als een krachtig en bemoedigend beeld met een preventieve werking op mijn gemoed, waardoor ik minder in de stress schiet. Dat grote gevaarte hou je niet tegen, maar door rustig en beheerst je eigen ding te blijven doen, komt uiteindelijk alles goed.

Wil je een idee krijgen van de betreffende film, dan kun je op YouTube een stukje bekijken van Louisiana Channel; Nummer 8 start op 13.23 minuten. De hele film is ook zeker de moeite waard, hierin licht Guido van der Werve meerdere van zijn werken en werkwijze toe. Klik hier »

Kunst – Speelsheid

Vuurol 2015Laatst had ik enorm genoten van Vuurol, interactieve theatervoorstellingen in de bossen van Lage Vuursche. Het was prachtig weer en dan is het natuurlijk extra leuk om in de buitenlucht theatervoorstellingen te zien, maar extra goed vond ik dat ze erin geslaagd waren de voorstellingen zowel voor volwassenen als kinderen leuk en interessant te maken.
Welbekende sprookjes kwamen langs waar hele actuele onderwerpen doorheen geweven waren, prachtige muziek, dans en toneel met flashbacks om een verhaal over generaties heen uit te beelden. En ook niet onbelangrijk, midden in het bos, heerlijke koffie, maar dit terzijde.

Vorig weekend zag ik een hilarische voorstelling met twee clowns in Arno’s theater, het kleinste theater in Eindhoven, samen met een groep kinderen uit het asielzoekerscentrum. De voorstelling was op zich al mooi, maar door het plezier van de kinderen genoten de volwassenen nog meer, het was aanstekelijk om je aan de kinderwereld over te geven.

Mijn bewondering bij deze theatervoorstellingen richt zich niet alleen op het resultaat maar ook op het maken van de voorstelling. De makers kunnen met de ogen van een kind de wereld bezien, met de onbevangenheid die daarbij hoort, zich verwonderend over allerlei zaken die wij allemaal voor lief nemen. En daarna kunnen ze een volwassen draai eraan geven, waardoor diepere lagen ontstaan. De voorstelling confronteert je met die verschillende perspectieven, het perspectief van het kind en de volwassene, op beide niveau’s kun je van de voorstelling genieten en als volwassene kun je zelfs tussen beide switchen, zodat we via een omweg weer even de kinderlijke blik op de omgeving kunnen richten. Wat ik bewonder aan de acteurs is de speelsheid die ze zichzelf toestaan voor het oog van een publiek, ze spelen letterlijk.

Melina Huyg - 2011 Portret van mijn vader

Portret van mijn vader – 2011

Voor andere kunstvormen is speelsheid ook een voorwaarde, dat is precies wat ik zo fijn vind aan het creëren van een tekening of schilderij, het loslaten van regels, gewoon spelen en wel zien waartoe het gaat leiden. Het is moeilijk uit te leggen waarom ik doe wat ik doe, gedurende het proces neem ik continu beslissingen en ik heb wel een grof idee van waar ik naartoe wil, maar dat kan ik gedurende het maken ook weer helemaal loslaten, dus wat ik ook beslis het is goed, ik geniet van die totale vrijheid.

Alleen helemaal aan het eind wordt het spannend.
Ik heb namelijk wel een paar onbewust criteria waaraan mijn werk moet voldoen in mijn ogen, ik wil dat je het materiaal nog kunt zien en het moet vlot gemaakt zijn met een losse toets en het liefst moet het ook een beetje schuren, het moet iets toevoegen aan de foto die mijn uitgangspunt was. Dat is zo makkelijk nog niet, want als ik te lang doorga dan wordt het gewoon een kopie van de foto. Maar ook dan ben ik lekker bezig geweest en dat is natuurlijk ook wat waard :-)

Rust door speelsheidDie speelsheid wil ik ook in het coachtraject brengen door bezig te zijn met kunst en de coachee zelf iets te laten creëren. Hierdoor merk je dat je ook tot iets moois kunt komen door alle regels even los te laten,  te spelen en plezier te hebben. En doordat je actief aan de slag gaat met de issues die voor jou op dat moment belangrijk zijn zal jouw oplossing ook beter beklijven en heb je er je leven lang profijt van.

Kunst – Muziek een krachtige kunstvorm

Single The Reflex Duran DuranHoe veel ik ook hou van de beeldende kunst, muziek is de kunstvorm met de meeste impact op mijn leven. In de jaren 80 luisterde ik altijd even naar ‘The Reflex’ van Duran Duran voordat ik een examen moest maken of andere zenuwslopende zaken op school, dat pepte me enorm op. Dit singletje, en mijn bakvissen-verliefdheid op de drummer Roger, hebben mij door de middelbare school geholpen. Daar durf ik nu eindelijk voor uit te komen :-)

A Little Less Conversation op YouTubeEen aantal jaar geleden heb ik een maand in het ziekenhuis gelegen, veel pijn, dag in dag uit gekluisterd aan bed. Kon bijna de hele maand niets zelf eten en bijna een week niets zelf drinken, kon niet lezen, niet tv kijken, praktisch niets dus…
Ook al maak je in een ziekenhuis elke dag wel iets (ellendigs) mee, de uren kruipen vooruit, weken lijken maanden. Uiteindelijk kreeg mijn man het lumineuze idee om een iPod voor me aan te schaffen. Muziek heeft mij er toen op een fijne manier doorheen getrokken. Ik kan me nog goed herinneren dat ik met mijn voet lekker op het ritme zat te bewegen bij de remix van Junkie XL ‘A Little Less Conversation’ van Elvis Presley, daarbij kun je niet anders dan bewegen. De tonen van de muziek nemen je mee naar een andere wereld, de beste therapie ever!

Stromae

Stromae raakt me

Een heel ander effect had de clip van Stromae ‘Formidable’ op me. Het liedje kende ik al van de radio en vond ik mooi, maar toen ik het filmpje erbij zag, biggelden de tranen over mijn wangen. Tranen van ontroering en enorme bewondering, prachtig vond ik het, net als zijn andere clips die ik erna bekeek. Stromae is een totaal kunstenaar waar ik mijn petje diep voor af doe.

 

Dit was niet de eerste keer dat ik tot tranen toe ontroerd werd door muziek, dat gebeurt wel vaker, met beeldende kunst heb ik dat helaas nog nooit ervaren. Grote bewondering ervaar ik regelmatig bij een schilderij of tekening en dan sta ik er gelijk met mijn neus op om ervan te leren, maar zo diep geraakt worden dat er tranen gaan stromen, die kracht heeft alleen muziek.

Kunst – Laat je raken

Letterlijk multi interpretabelHet mooie van kunst is dat het multi-interpretabel is, je kunt het natuurlijk bekijken vanuit de gedachte van de kunstenaar of wat de kunstgeschiedenis erover heeft geschreven. Interessanter is het naar mijn mening om naar je eigen associaties, gedachten en gevoelens te kijken, wat doet het met jou?  Helemaal niets? Dan kun je je altijd nog richten op de intenties van de maker en wellicht raakt het je dan in tweede instantie alsnog.

 

Zodra je geraakt wordt door een kunstwerk, krijgt het meerwaarde voor je en kan het je helpen in je leven; intrigeert het je, moet je erom lachen, huilen, zet het je aan het denken, verbaast het je, wat zijn je associaties, etc. Dit geldt niet alleen voor visuele kunsten, maar ook voor literatuur, gedichten en muziek.
Bijvoorbeeld het begin van het gedicht ‘Of the Surface of Things‘ van
Wallace Stevens (1879 – 1955) hieronder:

“In my room, the world is beyond my understanding;
But when I walk I see that it consists of three or four
hills and a cloud”

Een lekker warm bed

Een lekker warm bed

Ik heb wel eens zo’n bui dat alles buiten mijn veilige warme bedje voelt als de ‘boze buitenwereld’, waarin alleen maar problemen en gedoe is, herken je dit?
Het begin van het gedicht intrigeerde me en ik moest er aan denken dat in mijn bed alles veel erger en ingewikkelder lijkt dan het in werkelijkheid is. In dat warme bed blijf je in je eentje steeds in cirkels draaien (ook wel piekeren genoemd :-)) en wordt het probleem alsmaar groter in plaats van kleiner.

 

 

 

Naar buiten toe!’ is dan het devies voor mijzelf, ik geef mezelf een schop onder mijn kont en dwing mezelf erop uit te gaan. En wat blijkt, daarbuiten schijnt de zon, zijn er mensen die je kunnen helpen en blijkt het probleem veel kleiner of in ieder geval oplosbaar.

Geen idee of Wallace Stevens daarop doelde, maar zijn mooie zinnen bieden mij dat andere perspectief en helpt me relativeren. En geen groter compliment voor een kunstenaar dan dat het kunstwerk anderen raakt en het ze aan het denken zet; kortom Good Food for Thought!

 

 

Kunst – Een schatkamer

In de dichtbundel ‘Elders in de wereld’ van Ingmar Heytze staat het gedicht ‘Achter de schutting’, hieronder een fragment:

“Je was kind en alles was er, weet je nog, bijna niemand was dood en je was zo klein als de wereld om je heen, drie straten en een schoolplein, de geheime plek in de bosrand, jouw boom, het parkje met de groene schaduwen achter de heg, alles was er en het zou er altijd zijn want niemand kwam op het idee daar iets aan te veranderen”

Hierin wordt prachtig verwoord wat wij allen wel eens ervaren, het verlangen naar de onschuld en onbezorgdheid van onze kindertijd. Dat alles lekker behapbaar was en voor je geregeld werd. Met alle kinderen uit de straat lekker spelen in de buitenlucht, stiekem zwerven door huizen in aanbouw, samen op ontdekkingstocht door de weilanden, slootje springen, een oude auto beschilderen midden in de polder… De geur van gras herinnert me aan die heerlijke jaren.

Dichtbundel van Ingmar Heytze

Dichtbundel van Ingmar Heytze

Dit gedicht brengt aangename herinneringen naar boven waar ik met terugwerkende kracht weer van geniet. Ook andere kunstvormen kunnen dit effect hebben, muziek een roman of een schilderij.

Na de primaire levensbehoeften, gezondheid en liefde staat kunst in al zijn vormen daarom bovenaan in mijn lijstje van essentiële zaken in het leven. Het biedt een schatkamer aan herkenning en inspiratie!

Functies van kunst – 7. Waardering

We hebben weinig waardering voor de zaken die continu om ons heen zijn. We verliezen de waarde hiervan uit het oog. Kunst kan de gewone alledaagse zaken weer in de spotlight zetten. Zo worden we ons weer bewust van de waarde van gewone momenten en gewone spullen uit het dagelijkse leven en genieten we hier weer elke dag van.

Functie kunst: waardering

Celestial Teapot van Lily van der Stokker 2013

Een voorbeeld hiervan is het bijna zeven meter grote kunstwerk van Lily van der Stokker op de traverse van Hoog Catharijne. Zij gaf het de titel Celestial Teapot. Hiermee geeft de kunstenaar tussen al het bouwgeweld aandacht aan de intieme, kleine dingen in het alledaagse leven.

 

Mooie quote uit het boek ‘Art as Therapy’: “It lies in the power of art to honour the elusive but real value of ordinary life.”

Functie kunst: waardering

Klein geluk 2 augustus 2014

Zelf heb ik een foto-project lopen sinds januari 2014 waarin ik elke dag een foto maak van een klein geluksmomentje. De enige ‘beperking’ die ik mezelf heb opgelegd is dat de foto gemaakt moet zijn met de Hipstamatic, een leuke app, alleen inzoomen is niet mogelijk.
Mijn dagelijkse cappuccino en/of het zonnetje staan er vaak op, deze combi op 2 augustus was dus dubbelgeluk!
Het jaar 2014 was voor mij behoorlijk enerverend, to say the least, en toch waren er elke dag geluksmomentjes. Door dit dagelijks te doen heb ik leren focussen op de positieve kant van het leven en geef ik deze kant meer aandacht en waardering!

Wil je elke dag mijn geluksmoment zien? Volg me op Instagram!

Bovenstaande bestaat uit enkele fragmenten uit het prachtige boek ‘Art as Therapy’ van Alain de Botton & John Armstrong (vrij vertaald naar het Nederlands) met persoonlijke aanvullingen.

Functies van kunst – 4. Balans

Functie 4: Balans

Koreaanse Maan pot Choson dynastie 17-18de eeuw

Er zijn maar weinig mensen geheel in balans. We zijn te naïef of te achterdochtig of te onzeker of te arrogant etc. Kunst kan ons in contact laten komen met een geconcentreerde dosis van de ontbrekende delen van ons karakter en daarmee de balans herstellen. We worden aangetrokken door kunstwerken die onze innerlijke kwetsbaarheden zal compenseren en ons helpt terug te keren naar het haalbare gemiddelde.

Mooi voorbeeld hiervan is de Koreaanse Maan pot hier links, kleine foutjes blijven hierbij zichtbaar in het glazuur, waardoor een prachtig maanlandschap ontstaat.
De aanblik van deze mooie pot kan je ontroeren en bemoedigen. Schiet niet door in perfectionisme, neem het zoals het is, imperfectie is mooi!

 

Mooie quote uit boek ‘Art as Therapy’: ” The art we love is a guide to what is missing from our societies.”

Maria - Melina Huyg 2012

Maria met kind 2012 – Melina Huyg 2012

Zowel in de kunst als in het leven moet het een beetje schuren en prikkelen volgens mij; geen glans zonder wrijving. In het leven kan ik een behoorlijke control freak zijn, maar in mijn tekeningen streef ik niet naar perfectie en speelt het toeval ook een rol. Het materiaal moet zichtbaar blijven en het mag geen exacte kopie van de werkelijkheid worden. Ik wil intrigeren en een gevoel bij de kijker oproepen. Deze tekening heb ik gemaakt na een bezoek aan Florence, waar ik veel beeltenissen van Maria met kind zag.

 

Dit is mijn interpretatie daarvan, het kind is niet afgebeeld, maar alle lijnen in dit werk wijzen naar het kind, waarmee het er toch is.

In bovenstaande stuk zijn enkele fragmenten gebruikt uit het prachtige boek ‘Art as Therapy’ van Alain de Botton & John Armstrong (vrij vertaald naar het Nederlands) met persoonlijke aanvullingen.